Máy nén khí trục vít: cách chọn theo FAD và tải

Máy nén khí trục vít không mặc nhiên tốt hơn piston. Nó phù hợp khi xưởng chạy khí dài trong ca, cần lưu lượng ổn định ở một mức áp, và chấp nhận bảo trì định kỳ theo giờ chạy. Trang này đi qua bốn con số phải có trước khi chọn, cách đọc thông số của một máy trục vít, và những điểm dễ chọn sai.

Trục vít phù hợp khi nào?

Tải khí chạy liên tục phần lớn ca, không phải bật–tắt theo lượt.
Cần lưu lượng ổn định ở áp 7–8 bar, hoặc 10–12,5 bar cho thiết bị đặc thù.
Xưởng có người vận hành và lịch bảo trì theo giờ chạy.
Không yêu cầu khí sạch tuyệt đối — nếu cần không dầu, phải chọn dòng không dầu, không phải trục vít có dầu rồi lọc kỹ.

Ngược lại, xưởng dùng khí ngắt quãng vài phút mỗi giờ, hoặc tải rất nhỏ dưới 3–5 HP, thường phù hợp với piston dây đai hơn: máy trục vít chạy non tải liên tục sẽ kém hiệu quả và mòn dầu nhanh hơn.

Bốn con số phải có trước khi chọn

FAD tại áp làm việc (m³/phút). FAD là lưu lượng khí thực máy giao được, quy về điều kiện tham chiếu ở đầu hút; không phải thể tích quét của rotor. Nhà sản xuất thường công bố FAD ở 7 hoặc 8 bar — đúng áp bạn dùng mới so được.
Áp đặt và dải áp. Cần biết áp tại điểm dùng xa nhất, đã trừ sụt áp đường ống, khớp nối và dây cuộn.
Tỷ lệ tải trong ca. Trung bình m³/phút mà xưởng thật sự tiêu thụ chia cho FAD của máy. Dưới khoảng một nửa công suất, máy cố định thường chạy chu kỳ nạp–xả và tiêu thụ thêm điện ở thời gian không tải.
Điện cấp. Điện áp, số pha, dòng khởi động và khả năng của tủ điện hiện có.

Đọc thông số một máy trục vít

kW đầu vào vs HP trên nhãn. 1 HP ≈ 0,746 kW, nhưng công suất điện đầu vào luôn cao hơn công suất trục vì tổn thất motor, quạt và dầu. So hai máy theo kW điện vào, không theo HP in trên vỏ.
FAD giảm khi áp tăng. Cùng một motor, bản 12,5 bar có FAD nhỏ hơn bản 8 bar. Đừng lấy FAD của bản 8 bar để tính cho bản 12,5 bar.
Suất tiêu thụ riêng (kW trên mỗi m³/phút) là chỉ số so sánh hữu ích giữa hai máy cùng cỡ. Máy lớn thường có suất tiêu thụ riêng thấp hơn máy nhỏ — nhưng chỉ đúng khi cả hai chạy gần đầy tải.
Một cấp hay hai cấp nén. Hai cấp có thêm két làm mát trung gian, thường hiệu quả hơn ở cỡ lớn; cỡ nhỏ thì cấu trúc hai cấp không tự động tiết kiệm hơn.
Biến tần hay cố định. Biến tần đáng giá khi tải biến thiên rõ trong ca; tải phẳng gần như cố định thì lợi ích chủ yếu nằm ở khởi động mềm và dải áp hẹp hơn.

Những điểm dễ chọn sai

Chọn theo HP rồi hy vọng đủ khí. Cùng 20 HP, hai hãng có thể chênh FAD đáng kể ở cùng áp. Thiếu khí sẽ lộ ra đúng lúc đông tải nhất.

Bỏ qua tổn thất áp. Máy đặt 8 bar nhưng đầu súng chỉ còn 6 bar là chuyện thường. Xử lý bằng đường ống và bộ lọc trước khi nghĩ đến máy lớn hơn.

Đặt máy sai chỗ. Trục vít cần khí hút sạch, mát và thoát nhiệt tốt. Hút khí nóng hoặc khí có bụi làm giảm lưu lượng và tăng nhiệt độ dầu.

Quên khí sấy. Máy trục vít có dầu và hơi nước trong khí nén; nếu công đoạn cần khí khô thì phải tính máy sấy và bộ lọc ngay từ đầu, không phải món thêm sau.

Tài liệu của DOE về hệ khí nén có phần phân tích tải và điều khiển máy; ISO 8573-1 là căn cứ để thống nhất cấp sạch của khí khi đưa vào hợp đồng.